Η τέχνη ως εργαλείο ιστορικής μνήμης: Μαθητές και μαθήτριες του Β1 στοχάζονται πάνω στο Ολοκαύτωμα

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος (27 Ιανουαρίου) , το τμήμα Β1 του σχολείου μας συμμετείχε σε μια ξεχωριστή δράση ιστορικής αφύπνισης και καλλιέργειας ενσυναίσθησης. Υπό την καθοδήγηση της υπεύθυνης εκπαιδευτικού, κ. Ευαγγελίας Ξευγένη , τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ανθρώπινης ιστορίας μέσα από τη δύναμη της έβδομης τέχνης.

Η Κινηματογραφική Προβολή και ο Κριτικός Αναστοχασμός

Οι μαθητές και οι μαθήτριες παρακολούθησαν την κινηματογραφική ταινία «Το Παιδί με τις Ριγέ Πιτζάμες» (2008), η οποία αποτέλεσε το βασικό μέσο για την προσέγγιση του ιστορικού τραύματος. Μετά την προβολή, ακολούθησε μια πλούσια συζήτηση κριτικού αναστοχασμού. Τα παιδιά ανέλυσαν τα βαθύτερα μηνύματα του έργου, εστιάζοντας στις φυλετικές διακρίσεις, τη δύναμη της παιδικής φιλίας και τη φρίκη του ρατσισμού.

Για την αποτίμηση της δράσης και την καταγραφή των συναισθημάτων τους, οι μαθητές συμπλήρωσαν ανώνυμα ένα ειδικό ερωτηματολόγιο κλίμακας Likert. Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής προσφέρουν εξαιρετικό ενδιαφέρον και αποτελούν τη βάση για περαιτέρω προβληματισμό.

Τι Έδειξαν τα Αποτελέσματα του Ερωτηματολογίου

Στη δράση συμμετείχαν 16 από τους 17 μαθητές του τμήματος, καταγράφοντας τις εξής τάσεις:

Προϋπάρχουσα Γνώση: Η πλειοψηφία των παιδιών είχε ήδη επαφή με το θέμα, καθώς το 56,3% δήλωσε «καλή γνώση» και το 18,8% «πολύ καλή γνώση» πριν από την προβολή. Μόλις ένας μαθητής δήλωσε πλήρη άγνοια.

Ενσυναίσθηση και Κατανόηση: Παρά τη δεδομένη ιστορική τους γνώση, η ταινία βοήθησε τη συντριπτική πλειοψηφία (68,8% «αρκετά» και 18,8% «πολύ») να κατανοήσει βαθύτερα τη φρίκη των γεγονότων. Παράλληλα, το 68,8% ένιωσε ότι πλέον μπορεί να συναισθανθεί περισσότερο όσους υφίστανται αδικία στην κοινωνία

Ο Ρατσισμός ως Επίκτητο Φαινόμενο: Μέσα από την αγνή φιλία των δύο μικρών πρωταγωνιστών, το 37,5% συμφωνεί απόλυτα και το 25% συμφωνεί ότι ο ρατσισμός δεν είναι κάτι έμφυτο, αλλά κάτι που «διδάσκεται» στην πορεία της ζωής.

Η Πολυπλοκότητα του Καθήκοντος: Έντονο διχασμό προκάλεσε η στάση του ναζιστή πατέρα στην ταινία. Ενώ οι μισοί μαθητές εξέφρασαν τη διαφωνία τους , ένα σημαντικό 37,5% παρέμεινε ουδέτερο/μπερδεμένο και δύο μαθητές δικαιολόγησαν τη συμπεριφορά του λόγω της πίεσης του καθήκοντος.

Το Μέλλον και η Ιστορική Μνήμη: Πάνω από το 66% των παιδιών είδε την ταινία ως πηγή έμπνευσης για την ισοτιμία των πολιτισμών , ενώ το 56,3% (43,8% «αρκετά» και 12,5% «πολύ») δήλωσε ότι παρακινήθηκε να διεκδικεί δικαιοσύνη και σεβασμό στην καθημερινότητά του.

Μια ανησυχητική διαπίστωση: Στην ερώτηση για το αν μια τέτοια θηριωδία θα μπορούσε να επαναληφθεί ή αν συμβαίνει ακόμη και σήμερα, οι μαθητές εμφανίστηκαν ιδιαίτερα ρεαλιστές. Το 31,3% απάντησε «σίγουρα ναι» και το 25% «σε μικρότερο βαθμό», δείχνοντας ότι αναγνωρίζουν τους σύγχρονους κινδύνους της μισαλλοδοξίας.

Συμπέρασμα

Η δράση πέτυχε τον στόχο της. Η πλειοψηφία των μαθητών (αγγίζοντας το 70% σε θετικές ψήφους) συμφώνησε ότι είναι απολύτως αναγκαίο να προβάλλονται στο σχολείο έργα που συντηρούν την ιστορική μνήμη για γεγονότα που η ανθρωπότητα οφείλει να αποφύγει στο μέλλον


. Μέσα από τη συζήτηση και την τέχνη, τα παιδιά του Β1 απέδειξαν ότι το μάθημα της Ιστορίας δεν κλείνεται μόνο στα βιβλία, αλλά γίνεται ζωντανό βίωμα και πυξίδα αξιών.